Przewodnik podatkowy · 2025/26
Inheritance Tax w UK: Kompletny przewodnik 2025/26
Inheritance Tax (IHT) jest naliczany w wysokości 40% od wartości majątku powyżej progu £325,000 (nil-rate band). Wraz ze wzrostem cen nieruchomości i wartości emerytur, przy zamrożonych progach, coraz więcej brytyjskich majątków podlega IHT. Ten przewodnik wyjaśnia zasady, ulgi i kluczowe techniki planowania.
Dwie ulgi IHT
Brytyjski IHT działa w oparciu o wielopoziomowy system ulg. Na rok 2025/26:
- Nil-Rate Band (NRB): £325,000 — podstawowy próg wolny od IHT na osobę, niezmieniony od 2009 roku i zamrożony do kwietnia 2030[gov.uk]
- Residence Nil-Rate Band (RNRB): £175,000 — dodatkowa ulga przy przekazywaniu głównej nieruchomości bezpośrednim zstępnym (dzieciom, wnukom)[gov.uk]
Osoba samotna może przekazać do £500,000 wolne od IHT (NRB + RNRB). Małżeństwo lub partnerzy cywilni mogą połączyć ulgi, uzyskując do £1,000,000 wolne od IHT, ponieważ pozostały przy życiu małżonek dziedziczy niewykorzystaną NRB.
RNRB jest stopniowo redukowana dla majątków powyżej £2 milionów (o £1 na każde £2 nadwyżki), a całkowicie znika przy wartości majątku £2.35 miliona.
Przykłady stawek IHT
| Scenariusz majątku | Kwota IHT |
|---|---|
| Osoba samotna, majątek £300k | £0 (poniżej NRB) |
| Osoba samotna, majątek £500k, dom dla dzieci | £0 (w ramach NRB + RNRB) |
| Osoba samotna, majątek £700k, dom dla dzieci | £80,000 (40% × £200k nadwyżki) |
| Para, majątek £1m, dom dla dzieci | £0 (łączna NRB + RNRB) |
| Para, majątek £1.5m, dom dla dzieci | £200,000 (40% × £500k nadwyżki) |
| Majątek £2m, z 10% na cele charytatywne | obowiązuje obniżona stawka 36% |
Zasada 7 lat dla darowizn
Darowizny dokonane za życia ("Potentially Exempt Transfers" lub PET) unikają IHT, jeśli przeżyjesz 7 lat. Jeśli umrzesz w ciągu 7 lat, darowizna najpierw wykorzystuje twoją nil-rate band. Jeśli darowizna przekracza dostępną NRB, “taper relief” zmniejsza naliczony IHT:
| Liczba lat między darowizną a śmiercią | Efektywna stawka IHT |
|---|---|
| 0–3 lata | 40% |
| 3–4 lata | 32% |
| 4–5 lat | 24% |
| 5–6 lat | 16% |
| 6–7 lat | 8% |
| 7+ lat | 0% (zwolnione) |
Ważne: taper relief zmniejsza IHT tylko od samej darowizny, a nie od reszty majątku. Ma zastosowanie tylko wtedy, gdy darowizna przekracza dostępną nil-rate band.
Darowizny zwolnione (bez oczekiwania 7 lat)
Niektóre darowizny są natychmiast i całkowicie zwolnione z IHT:
- Roczna ulga: £3,000 na rok podatkowy (można przenieść 1 niewykorzystany rok)
- Drobne prezenty: do £250 na osobę rocznie (nieograniczona liczba obdarowanych)
- Prezenty ślubne: £5,000 dla dziecka, £2,500 dla wnuka, £1,000 dla kogokolwiek innego
- Zwykłe wydatki z dochodu: regularne darowizny z nadwyżki dochodu, które nie wpływają na standard życia
- Darowizny dla małżonka / partnera cywilnego: całkowicie zwolnione (przy domicylu w UK)
- Darowizny na cele charytatywne lub dla partii politycznych
- Alimenty: dla byłego małżonka, dzieci na utrzymaniu, krewnych na utrzymaniu
Ulgi i zasady szczególne
- Business Property Relief (BPR): 100% ulgi na kwalifikujące się firmy handlowe, 50% na akcje notowane w spółkach nienotowanych
- Agricultural Property Relief (APR): 100% na gospodarstwa użytkowane przez właściciela, 50% na gospodarstwa wydzierżawione
- Obniżenie za darowizny charytatywne: stawka IHT 36% (zamiast 40%), jeśli 10%+ majątku netto trafia na cele charytatywne
- Quick succession relief: jeśli umrzesz w ciągu 5 lat od osoby, która pozostawiła ci majątek, IHT od tych aktywów jest zmniejszony
- Deeds of variation: beneficjenci mogą zmienić testament w ciągu 2 lat od śmierci
Kluczowe techniki planowania
- Wykorzystaj ulgi obojga małżonków — łączne £1m wolne od IHT to najprostszy plan IHT
- Regularnie korzystaj z rocznej ulgi — £3,000 rocznie kumuluje się przez dekady
- Przekazuj darowizny wcześnie — uruchamiasz w ten sposób zegar 7-letni; po 7 latach darowizny są całkowicie zwolnione
- Zapisy charytatywne — uzyskaj stawkę 36%, przekazując 10%+ na cele charytatywne
- Korzystaj z trustów — ale zasięgnij porady eksperta; zasady są złożone i się zmieniają
- Ubezpieczenie na całe życie w trust — pokrywa rachunek IHT bez przechodzenia przez majątek
- Wydawaj pieniądze (w granicach rozsądku) — ciesz się swoimi pieniędzmi zamiast oddawać je skarbowi państwa
Najczęstsze pytania
Jaki jest próg Inheritance Tax w Wielkiej Brytanii na rok 2025/26?
Nil-rate band (kwota wolna od podatku) wynosi £325,000 na osobę i jest zamrożona do kwietnia 2030 roku. Dodatkowa Residence Nil-Rate Band (RNRB) w wysokości £175,000 obowiązuje przy przekazywaniu głównej nieruchomości bezpośrednim zstępnym. Małżeństwo może przekazać do £1 miliona całkowicie wolne od IHT, korzystając z obu ulg.
Jaka jest stawka IHT?
IHT jest naliczany w wysokości 40% od wartości majątku powyżej nil-rate band. Obniżona stawka 36% obowiązuje, jeśli co najmniej 10% majątku netto trafia na cele charytatywne. Nie ma IHT między małżonkami ani partnerami cywilnymi — pozostały przy życiu małżonek dziedziczy niewykorzystaną nil-rate band zmarłego.
Na czym polega zasada 7 lat przy darowiznach?
Darowizny dokonane więcej niż 7 lat przed śmiercią są całkowicie zwolnione z IHT. Darowizny w ciągu 7 lat najpierw wykorzystują nil-rate band. Jeśli ją przekraczają, "taper relief" (ulga stopniowa) zmniejsza naliczony IHT: 32% dla darowizn sprzed 3–4 lat przed śmiercią, 24% dla 4–5 lat, 16% dla 5–6 lat, 8% dla 6–7 lat.
Które darowizny są zwolnione z IHT?
Roczna ulga (£3,000 rocznie, można przenieść na kolejny rok), prezenty ślubne (£5,000 dla dziecka, £2,500 dla wnuka, £1,000 dla innych osób), drobne prezenty (£250 na osobę rocznie), zwykłe wydatki z dochodu (regularne płatności niewpływające na standard życia), darowizny dla małżonka, darowizny na cele charytatywne, darowizny dla partii politycznych.
Czy moja emerytura wlicza się do IHT?
Zasadniczo nie — środki emerytalne pozostają poza majątkiem dla celów IHT, jeśli zmarły przed 75. rokiem życia. Po 75. roku życia wypłaty dla beneficjentów są opodatkowane jako dochód. To się jednak zmienia: od kwietnia 2027 roku rząd Labour planuje objąć emerytury podatkiem IHT.
Jak płaci się IHT?
IHT musi zostać zapłacony w ciągu 6 miesięcy od końca miesiąca, w którym nastąpiła śmierć, przed przyznaniem probate. W przypadku nieruchomości można go płacić w ratach przez 10 lat. Wykonawcy testamentu są osobiście odpowiedzialni za zapłatę IHT — często muszą pożyczać środki lub korzystać z "direct payment scheme" w bankach, aby zapłacić, zanim majątek zostanie odblokowany.
Czy aktywa biznesowe i rolne są nadal w pełni zwolnione z IHT?
Od kwietnia 2026 roku 100% Business Property Relief oraz Agricultural Property Relief są ograniczone łącznym limitem £1 miliona na majątek; kwalifikujące się aktywa powyżej tego limitu otrzymują 50% ulgi zamiast 100%. Przed tą reformą większość kwalifikujących się firm handlowych i działających gospodarstw rolnych była w 100% zwolniona bez limitu.
Jak opodatkowane są darowizny do trustu w kontekście IHT?
Darowizny do większości trustów (innych niż na rzecz małżonka lub osoby niepełnosprawnej) to "chargeable lifetime transfers" — jeśli przekraczają dostępną nil-rate band, naliczana jest natychmiastowa opłata wejściowa w wysokości 20%, z możliwością dodatkowej opłaty, jeśli fundator umrze w ciągu 7 lat. Trusty podlegają też okresowym opłatom co 10 lat, do 6% ich wartości.
Czy płacę IHT od wypłaty z polisy na życie?
Wypłata z polisy na życie jest częścią majątku — a zatem podlega IHT — tylko wtedy, gdy polisa nie została zapisana w trust. Zapisanie polisy w trust oznacza, że wypłata trafia bezpośrednio do beneficjentów, z pominięciem majątku i probate, i jest wolna od IHT.
Czy IHT dotyczy majątku na całym świecie, czy tylko aktywów w UK?
Od 6 kwietnia 2025 roku brytyjski IHT zależy od rezydencji, a nie od domicylu: osoby będące rezydentami podatkowymi UK przez 10 z ostatnich 20 lat są opodatkowane od całego majątku na świecie. Osoby niebędące długoterminowymi rezydentami są zasadniczo opodatkowane tylko od aktywów położonych w UK.
Kalkulatory do planowania majątku
Kalkulatory na ten temat
Capital Gains Tax Calculator
Calculate Capital Gains Tax on property, shares and other assets for 2025/26.
Gift Aid Calculator
Calculate the Gift Aid boost on UK charity donations — 25% top-up from HMRC, plus higher-rate reclaim of up to 25%.
Calculate your Pension
Estimate your pension pot at retirement and projected annual income.
Calculate your Net Worth
Track your assets minus liabilities to calculate your UK household net worth.
Zastrzeżenie: Planowanie IHT wiąże się ze znaczną złożonością prawną. Zawsze skonsultuj się z prawnikiem posiadającym kwalifikację STEP lub doradcą podatkowym. Ten przewodnik ma charakter wyłącznie informacyjny.